Facebook बद्दल माहिती मराठी I HIstory of Facebook in Marathi

Facebook : जगातील सर्वात मोठे सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म संपूर्ण माहिती I HIstory of Facebook in marathi

फेसबुक (आता मेटा नावाने ओळखले जाणारे) हे जगातील सर्वात मोठे सोशल नेटवर्किंग प्लॅटफॉर्म आहे, ज्याची सुरुवात ४ फेब्रुवारी २००४ मध्ये झाली. मार्क झुकरबर्ग यांनी हार्वर्ड विद्यापीठातून हे सुरू केले होते. आज याचे ३ अब्जाहून अधिक सक्रिय युजर्स आहेत, आणि भारतात ३५० दशलक्षाहून अधिक लोक याचा वापर करतात. फेसबुकवर मित्रांशी संपर्क, फोटो शेअरिंग, ग्रुप्स, पेजेस, मार्केटप्लेस आणि लाइव्ह स्ट्रीमिंग यांसारखी वैशिष्ट्ये आहेत. हे प्लॅटफॉर्म माहिती, मनोरंजन आणि व्यवसायासाठी उपयुक्त आहे. खाली फेसबुकच्या इतिहासापासून ते सुरक्षिततेपर्यंत आठ प्रमुख बिंदू दिले आहेत.

फेसबुकची सुरुवात आणि विकास

फेसबुकची सुरुवात २००४ मध्ये मार्क झुकरबर्ग, एडुआर्डो सॅव्हरिन, अँड्र्यू मॅककॉलम, डस्टिन मॉस्कोविट्झ आणि क्रिस ह्यूजेस यांनी हार्वर्डमध्ये "TheFacebook" नावाने केली. सुरुवातीला फक्त हार्वर्ड विद्यार्थ्यांसाठी होते, ज्यात प्रोफाइल, फोटो आणि मित्रांची यादी होती. २००४ च्या अखेरीस १ दशलक्ष युजर्स झाले. २००५ मध्ये नाव "फेसबुक" झाले आणि इतर कॉलेजेससाठी खुले झाले. २००६ मध्ये १३ वर्षांवरील सर्वांसाठी खुले झाले, ज्यामुळे युजर्सची संख्या झपाट्याने वाढली. २०१२ मध्ये १ अब्ज युजर्स झाले आणि कंपनी NASDAQ वर लिस्ट झाली. २०१२ मध्येच इंस्टाग्राम (१ अब्ज डॉलर) आणि २०१४ मध्ये व्हॉट्सअॅप (१९ अब्ज डॉलर) विकत घेतले. २०२१ मध्ये कंपनीचे नाव मेटा झाले, ज्यात मेटाव्हर्स आणि AI वर फोकस आहे. फेसबुकने २०१८ मध्ये केंब्रिज ॲनालिटिका स्कँडलनंतर गोपनीयता सुधारली. आज मेटा प्लॅटफॉर्म्स इंक. ची बाजारमूल्य १ ट्रिलियन डॉलर्सहून अधिक आहे. भारतात फेसबुकने Jio सह भागीदारी केली. हे प्लॅटफॉर्म जगाला जोडते, पण फेक न्यूज आणि गोपनीयतेच्या समस्या आहेत. फेसबुकवर १०० हून अधिक भाषा उपलब्ध आहेत, ज्यात मराठीचा समावेश आहे. मराठीत पोस्ट, कमेंट आणि चॅटिंग शक्य आहे.

मुख्य वैशिष्ट्ये

फेसबुकवर प्रोफाइल, फ्रेंड्स लिस्ट, न्यूज फीड, स्टोरीज, रील्स, ग्रुप्स, पेजेस, मार्केटप्लेस, लाइव्ह व्हिडिओ, इव्हेंट्स आणि मेसेंजर आहेत. प्रोफाइलवर तुम्ही फोटो, बायो, कामाची माहिती टाकता. न्यूज फीडमध्ये मित्रांच्या पोस्ट्स दिसतात. स्टोरीज २४ तासांसाठी राहतात. रील्स (२०२०) हे शॉर्ट व्हिडिओ फीचर आहे, जे टिकटॉकला टक्कर देते. ग्रुप्समध्ये १० लाखाहून अधिक सक्रिय आहेत, ज्यात शिक्षण, व्यवसाय, हॉबी यांचे ग्रुप्स आहेत. पेजेस सेलिब्रिटी, ब्रँड्स आणि संस्थांसाठी आहेत. मार्केटप्लेसवर स्थानिक खरेदी-विक्री होते. लाइव्ह व्हिडिओद्वारे तुम्ही रिअल-टाइम स्ट्रीमिंग करू शकता. मेसेंजरद्वारे चॅट, व्हॉइस कॉल, व्हिडिओ कॉल शक्य आहे. फेसबुक शॉप्स व्यवसायांसाठी आहे, ज्यात प्रोडक्ट्स विकता येतात. AI आधारित अल्गोरिदम तुमच्या आवडीचे कंटेंट दाखवते. मराठीत पोस्ट, कमेंट आणि चॅटिंग शक्य आहे. फेसबुक गेमिंग, डेटिंग आणि जॉब्स सेक्शनही आहे. हे वैशिष्ट्ये फेसबुकला सर्वांसाठी उपयुक्त बनवतात.

फेसबुकचा वापर आणि फायदे

फेसबुक मित्र-कुटुंबाशी संपर्क ठेवतो, माहिती शेअर करतो, व्यवसाय वाढवतो. भारतात ५०% पेक्षा जास्त लोक याचा वापर करतात. पेजेसद्वारे ब्रँड्स मार्केटिंग करतात, ज्यात Boost Post आणि Ads Manager आहे. NGOs जागरूकता अभियान चालवतात, जसे की स्वच्छ भारत. शिक्षणासाठी ग्रुप्स उपयुक्त आहेत, ज्यात UPSC, MPSC तयारीचे ग्रुप्स आहेत. लाइव्ह स्ट्रीमिंग इव्हेंट्ससाठी उत्तम आहे, जसे की लग्न, सेमिनार. मार्केटप्लेसवर स्थानिक व्यवसाय वाढतो. फेसबुकवर मराठी कंटेंट वाढतो आहे, ज्यात मराठी चित्रपट, गाणी, कविता शेअर होतात. व्यवसायांसाठी फेसबुक शॉप्स आणि लीड जनरेशन आहे. पत्रकार आणि राजकारणी याचा वापर करतात. फेसबुकवर इव्हेंट्स क्रिएट करून लोकांना आमंत्रित करता येते. हे प्लॅटफॉर्म मनोरंजनासाठीही आहे, ज्यात रील्स आणि गेमिंग आहे. फेसबुकने भारतात डिजिटल इंडिया आणि स्किल इंडियाला चालना दिली. हे प्लॅटफॉर्म ग्रामीण भागातही पोहोचले आहे, जिथे लोक स्थानिक बातम्या शेअर करतात.

गोपनीयता आणि सुरक्षितता

फेसबुकवर प्रायव्हसी सेटिंग्स (पब्लिक, फ्रेंड्स, ओन्ली मी) आहेत. तुम्ही कोणाला पोस्ट दाखवायची ते सेट करू शकता. २-फॅक्टर ऑथेंटिकेशन (2FA) वापरा, ज्यात OTP येतो. फेक अकाउंट्स आणि फेक न्यूजसाठी रिपोर्ट करा. मेटाने २०२३ मध्ये एन्ड-टू-एन्ड एन्क्रिप्शन वाढवले. पासवर्ड मजबूत ठेवा आणि नियमित बदला. फेसबुकवर डेटा डाउनलोड करून तुमची माहिती तपासा. केंब्रिज ॲनालिटिका स्कँडलनंतर मेटाने गोपनीयता सुधारली. भारतात IT कायद्यांतर्गत फेसबुक जबाबदार आहे. फेक न्यूजसाठी फॅक्ट-चेकिंग पार्टनर्स आहेत. मेसेंजरमध्ये सीक्रेट चॅट आहे. तुम्ही अकाउंट डिएक्टिव्हेट किंवा डिलीट करू शकता. फेसबुकवर सायबर बुलिंगसाठी ब्लॉक आणि रिपोर्ट आहे. मराठीतही प्रायव्हसी सेटिंग्स उपलब्ध आहेत. हे प्लॅटफॉर्म सुरक्षित आहे, पण सावधगिरी गरजेची आहे.

कमाई आणि व्यवसाय

फेसबुक ॲड्सद्वारे कमावते. २०२४ मध्ये कमाई १३० अब्ज डॉलर्सहून अधिक. व्यवसायांसाठी Boost Post, Facebook Ads Manager आहे. भारतात १ कोटीहून अधिक SMEs याचा वापर करतात. फेसबुक शॉप्सद्वारे प्रोडक्ट्स विकता येतात. लीड जनरेशन आणि कन्व्हर्शन ट्रॅकिंग आहे. रील्स आणि स्टोरीजद्वारे मार्केटिंग होते. फेसबुक पिक्सेलद्वारे वेबसाइट ट्रॅफिक मोजता येते. भारतात फेसबुकने Jio सह भागीदारी केली, ज्यामुळे डिजिटल पेमेंट वाढले. व्यवसायांसाठी इव्हेंट्स आणि ग्रुप्स उपयुक्त आहेत. फेसबुकवर इन्फ्लुएंसर मार्केटिंग आहे. हे प्लॅटफॉर्म व्यवसायांना टार्गेट ऑडियन्सपर्यंत पोहोचवते.

भारतातील फेसबुक

भारतात फेसबुकचे ३५० दशलक्ष युजर्स आहेत. मराठी भाषेत कंटेंट वाढतो आहे. Free Basics (२०१५) बंद झाले, पण Jio सह भागीदारी आहे. निवडणुका, क्रिकेट आणि बॉलीवूड ट्रेंडिंग असतात. मराठीत मराठी चित्रपट, गाणी, कविता शेअर होतात. ग्रामीण भागात स्थानिक बातम्या आणि कृषी माहिती शेअर होते. फेसबुकने भारतात डिजिटल इंडिया आणि स्किल इंडियाला चालना दिली. मराठीत ग्रुप्स आणि पेजेस आहेत. हे प्लॅटफॉर्म भारतात डिजिटल क्रांतीचा भाग आहे.

आधुनिक बदल आणि मेटाव्हर्स

२०२१ पासून मेटा नाव. मेटाव्हर्स (VR/AR) वर १० अब्ज डॉलर्स गुंतवणूक. AI चॅटबॉट्स आणि रील्स अल्गोरिदम सुधारले. मेटा क्वेस्ट VR हेडसेट आहे. फेसबुकवर AI आधारित कंटेंट सुचवले जाते. हे प्लॅटफॉर्म भविष्यात मेटाव्हर्सचा भाग बनेल.

आव्हाने आणि टीका

फेक न्यूज, डेटा लीक, मेंटल हेल्थ प्रभाव. भारतात २०१८ मध्ये हिंसाचारासाठी बंदी. मेटा आता फॅक्ट-चेकिंग वाढवत आहे. फेसबुकवर सायबर बुलिंग आणि अॅडिक्शनची समस्या आहे. मेटा गोपनीयता सुधारत आहे.वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)

1. फेसबुक कोणी सुरू केले?
   मार्क झुकरबर्ग आणि त्याच्या मित्रांनी २००४ मध्ये.
2. फेसबुकचे नवीन नाव काय?
   मेटा प्लॅटफॉर्म्स इंक.
3. भारतात किती युजर्स?
   ३५० दशलक्षाहून अधिक.
4. रील्स काय आहे?
   शॉर्ट व्हिडिओ फीचर, टिकटॉकसारखे.
5. सुरक्षिततेसाठी काय करावे?
   2FA ऑन करा, प्रायव्हसी सेटिंग्स चेक करा